Czyste Powietrze 2026: Jak uzyskać do 136 200 zł na ekologiczny remont domu?

Program „Czyste Powietrze” to niezwykle ważna inicjatywa, która od lat wspiera Polaków w transformacji energetycznej ich domów, przyczyniając się do poprawy jakości powietrza i zmniejszenia rachunków za ogrzewanie. Jako Tomasz Przybylski, ekspert w dziedzinie efektywności energetycznej, przygotowałem dla Państwa kompleksowy przewodnik, który krok po kroku przeprowadzi przez cały proces ubiegania się o dofinansowanie na ekologiczny remont od sprawdzenia kwalifikacji, przez złożenie wniosku, aż po rozliczenie inwestycji.

Czyste Powietrze 2026: zdobądź nawet 136 200 zł dotacji na remont domu

Program „Czyste Powietrze” w 2026 roku kontynuuje i rozwija zasady wprowadzone 31 marca 2025 roku, koncentrując się na wspieraniu kompleksowej termomodernizacji budynków oraz pomocy osobom zagrożonym ubóstwem energetycznym. Moim zdaniem, to bardzo rozsądne podejście, które gwarantuje realne i długotrwałe efekty ekologiczne oraz ekonomiczne. Najważniejsze jest, aby zrozumieć, że program stawia na głębokie zmiany, a nie tylko na powierzchowne remonty.

Kluczowe zmiany i wymagania, które warto mieć na uwadze, to przede wszystkim obowiązkowy audyt energetyczny przed złożeniem wniosku, a także konieczność przedstawienia świadectwa charakterystyki energetycznej po zakończeniu inwestycji. To gwarantuje, że zaplanowane prace są faktycznie uzasadnione i przyniosą wymierne korzyści. Ponadto, dofinansowanie przysługuje wyłącznie na urządzenia i materiały znajdujące się na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM), co jest zabezpieczeniem przed niskiej jakości produktami. Zwracam uwagę, że od 2024 roku program nie wspiera już instalacji kotłów gazowych, co jest istotną zmianą dla wielu osób. Warto również pamiętać o wymogu posiadania własności nieruchomości od co najmniej 3 lat, choć istnieją wyjątki, np. w przypadku dziedziczenia.

Kompleksowa termomodernizacja jest tutaj słowem kluczem. Program „Czyste Powietrze” nie jest już tylko o wymianie pieca, ale o całościowym podejściu do efektywności energetycznej budynku. Właśnie dlatego tak duży nacisk kładzie się na audyt energetyczny, który wskazuje, gdzie są największe straty ciepła i jakie działania przyniosą największe oszczędności. To właśnie kompleksowa termomodernizacja pozwala na osiągnięcie najwyższych poziomów dofinansowania, co jest kluczowe dla beneficjentów z niższymi dochodami. Dzięki temu, inwestycja w dom staje się bardziej opłacalna i dostępna dla szerszego grona odbiorców.

Sprawdź, czy kwalifikujesz się do programu: kto może zostać beneficjentem

Zastanawiając się nad skorzystaniem z programu „Czyste Powietrze”, pierwszym krokiem jest zawsze sprawdzenie, czy spełniamy podstawowe kryteria. Wnioskodawcą może być osoba fizyczna, która jest właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub wydzielonego w takim budynku lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą. To fundamentalny warunek, bez którego nie ma możliwości ubiegania się o wsparcie.

Program został stworzony z myślą o poprawie efektywności energetycznej istniejących budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Oznacza to, że nie obejmuje on nowo budowanych obiektów, lecz te, które już funkcjonują i wymagają modernizacji. Celem jest zmniejszenie zapotrzebowania na energię, a co za tym idzie obniżenie kosztów ogrzewania i redukcja emisji szkodliwych substancji do atmosfery.

Bardzo ważnym aspektem, o którym wspomniałem już wcześniej, jest wymóg posiadania własności lub współwłasności nieruchomości od co najmniej 3 lat przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie. Jest to zabezpieczenie przed spekulacyjnym nabywaniem nieruchomości wyłącznie w celu skorzystania z dotacji. Istnieje jednak jeden kluczowy wyjątek od tej zasady wymóg 3 lat nie dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość została nabyta w drodze dziedziczenia. W takim przypadku, nawet jeśli własność trwa krócej, można ubiegać się o dofinansowanie.

Trzy progi, trzy poziomy dotacji: ile pieniędzy możesz realnie pozyskać

Program „Czyste Powietrze” został zaprojektowany tak, aby wspierać beneficjentów w zależności od ich sytuacji finansowej, oferując trzy poziomy dofinansowania. To sprawia, że pomoc jest skierowana tam, gdzie jest najbardziej potrzebna. Poniżej przedstawiam, jak wyglądają te progi i ile realnie można uzyskać:

Poziom dofinansowania i kryteria dochodowe	Wysokość dotacji i procent kosztów kwalifikowanych
Poziom podstawowy: Roczny dochód wnioskodawcy do 135 000 zł	Do 40% kosztów kwalifikowanych, maksymalnie 66 000 zł
Poziom podwyższony: Miesięczny dochód na osobę do 2 250 zł (gospodarstwo wieloosobowe) lub do 3 150 zł (gospodarstwo jednoosobowe)	Do 70% kosztów kwalifikowanych, maksymalnie 99 000 zł
Poziom najwyższy: Miesięczny dochód na osobę do 1 300 zł (gospodarstwo wieloosobowe) lub do 1 800 zł (gospodarstwo jednoosobowe), lub prawo do zasiłku	Do 100% kosztów kwalifikowanych, maksymalnie 136 200 zł

Dla osób, których roczny dochód nie przekracza 135 000 zł, przewidziano poziom podstawowy dofinansowania. W tym przypadku można liczyć na dotację wynoszącą do 40% kosztów kwalifikowanych, a maksymalna kwota wsparcia to 66 000 zł. To solidne wsparcie, które może znacząco obniżyć koszty inwestycji w ekologiczne ogrzewanie i termomodernizację.

Kolejny jest poziom podwyższony, skierowany do gospodarstw domowych o nieco niższych dochodach. Jeśli miesięczny dochód na osobę nie przekracza 2 250 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 3 150 zł w gospodarstwie jednoosobowym, można ubiegać się o dotację do 70% kosztów kwalifikowanych. Maksymalna kwota dofinansowania w tym progu to 99 000 zł, co stanowi już bardzo znaczące wsparcie finansowe.

Największe wsparcie, czyli poziom najwyższy, jest przeznaczony dla osób w najtrudniejszej sytuacji finansowej. Kryteria dochodowe to miesięczny dochód na osobę do 1 300 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub do 1 800 zł w gospodarstwie jednoosobowym. Do tego progu kwalifikują się również osoby, które mają ustalone prawo do zasiłku stałego, okresowego, rodzinnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego. W tym przypadku dotacja może pokryć nawet 100% kosztów kwalifikowanych, a maksymalna kwota dofinansowania to imponujące 136 200 zł. To pokazuje, jak bardzo program stara się pomóc najbardziej potrzebującym w walce z ubóstwem energetycznym.

Na co otrzymasz dofinansowanie? Katalog kosztów kwalifikowanych

Katalog kosztów kwalifikowanych w programie „Czyste Powietrze” jest szeroki i obejmuje szereg działań mających na celu poprawę efektywności energetycznej budynku. Przede wszystkim, program koncentruje się na wymianie starych, nieefektywnych źródeł ciepła, potocznie zwanych „kopciuchami”, na nowoczesne i ekologiczne rozwiązania. To kluczowy element walki ze smogiem. Można uzyskać dofinansowanie na:

• Pompy ciepła: są to urządzenia o wysokiej efektywności, wykorzystujące energię z otoczenia.
• Kotły na biomasę: nowoczesne kotły spełniające najwyższe normy emisji, spalające np. pellet.
• Ogrzewanie elektryczne: w połączeniu z odpowiednią izolacją i źródłami OZE, może być ekologiczną alternatywą.

Warto ponownie podkreślić, że od 2024 roku program „Czyste Powietrze” nie wspiera już instalacji kotłów gazowych. To ważna zmiana, o której należy pamiętać przy planowaniu inwestycji.

Oprócz wymiany źródła ciepła, program wspiera również kluczowe prace termomodernizacyjne, które mają na celu zatrzymanie ciepła w budynku. Są to:

• Ocieplenie ścian zewnętrznych i wewnętrznych.
• Ocieplenie dachu, stropodachu, stropów nad nieogrzewanymi pomieszczeniami.
• Ocieplenie podłóg na gruncie.

Istotnym elementem, który znacząco wpływa na oszczędności energetyczne, jest wymiana stolarki okiennej i drzwiowej. Stare, nieszczelne okna i drzwi są źródłem ogromnych strat ciepła. Inwestycja w nowoczesne, energooszczędne rozwiązania jest więc bardzo opłacalna i w pełni kwalifikuje się do dofinansowania.

Program wspiera także instalację wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, czyli rekuperacji. To rozwiązanie pozwala na efektywną wymianę powietrza w domu przy minimalnych stratach ciepła. Dodatkowo, jako element uzupełniający, można uzyskać dofinansowanie na montaż mikroinstalacji fotowoltaicznej, co pozwala na produkcję własnej, czystej energii elektrycznej i dalsze obniżenie rachunków.

Audyt energetyczny: Twój obowiązkowy pierwszy krok do dotacji

Wprowadzenie obowiązkowego audytu energetycznego przed złożeniem wniosku to, w mojej ocenie, jedna z najważniejszych i najbardziej pozytywnych zmian w programie „Czyste Powietrze”. Audyt energetyczny to szczegółowa analiza stanu energetycznego budynku, która wskazuje, gdzie ucieka ciepło i jakie prace termomodernizacyjne są najbardziej efektywne. Jest to mapa drogowa dla Twojego remontu, która gwarantuje, że wydane pieniądze przyniosą realne oszczędności.

Koszt wykonania audytu energetycznego to zazwyczaj do 1200 zł, a co ważne, jest on kosztem kwalifikowanym i podlega refundacji w ramach programu. Rozumiem, że dla niektórych beneficjentów nawet ta kwota może stanowić barierę na starcie. Dlatego z zadowoleniem przyjąłem informację o planowanym wprowadzeniu „bonu na audyt” przez gminy, który ma być wypłacany z góry. To z pewnością ułatwi dostęp do programu osobom o niższych dochodach.

Audyt energetyczny zawiera kluczowe informacje, takie jak aktualne zapotrzebowanie budynku na energię, propozycje konkretnych rozwiązań termomodernizacyjnych (np. grubość ocieplenia, parametry okien), a także szacowane oszczędności energii i koszty inwestycji. To na podstawie tych danych określa się zakres niezbędnych prac i planuje całą inwestycję, co jest fundamentem dla osiągnięcia maksymalnych korzyści z programu.

Lista ZUM: gwarancja jakości, bez której nie otrzymasz pieniędzy

Lista ZUM, czyli Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów, to jeden z filarów programu „Czyste Powietrze”, który ma zagwarantować wysoką jakość i efektywność energetyczną instalowanych rozwiązań. Moim zdaniem, to absolutnie kluczowe dla powodzenia całej inicjatywy. Dzięki niej beneficjenci mają pewność, że wybierają sprawdzone produkty, które faktycznie przyczynią się do zmniejszenia zużycia energii i emisji zanieczyszczeń.

Muszę to podkreślić z całą stanowczością: dofinansowanie przysługuje wyłącznie na urządzenia i materiały, które znajdują się na Liście ZUM. Wybór produktu spoza tej listy, nawet jeśli wydaje się atrakcyjny cenowo, skutkuje brakiem możliwości uzyskania dotacji. To surowa, ale konieczna zasada, która ma chronić beneficjentów przed zakupem niesprawdzonych lub niskiej jakości rozwiązań, które nie spełniałyby deklarowanych parametrów.

Sprawdzenie, czy wybrane urządzenie znajduje się na Liście ZUM, jest proste i można to zrobić na stronie internetowej programu „Czyste Powietrze”. W przypadku pomp ciepła, wymogiem jest, aby przeszły one badania w akredytowanych laboratoriach na terenie Unii Europejskiej. To bardzo ważne kryterium, które eliminuje z rynku produkty o wątpliwej jakości i parametrach, zapewniając, że dofinansowane pompy ciepła są faktycznie efektywne i niezawodne.

Wniosek o dofinansowanie: przewodnik krok po kroku

Złożenie wniosku o dofinansowanie w programie „Czyste Powietrze” może wydawać się skomplikowane, ale na szczęście dostępne są trzy główne ścieżki, które ułatwiają ten proces. Każda z nich ma swoją specyfikę, więc warto wybrać tę, która najlepiej odpowiada Twoim potrzebom:

• Przez internet: Najwygodniejszą i najszybszą opcją jest złożenie wniosku online za pośrednictwem Portalu Beneficjenta GWD (gwd.nfosigw.gov.pl) lub platformy gov.pl. Wymaga to posiadania profilu zaufanego lub e-dowodu. To rozwiązanie dla osób, które czują się pewnie w świecie cyfrowym i cenią sobie elastyczność.
• W urzędzie gminy: Wiele gmin podpisało porozumienia z Wojewódzkimi Funduszami Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW), co pozwala na złożenie wniosku bezpośrednio w urzędzie. Pracownicy gminy często oferują pomoc w wypełnianiu dokumentów, co jest dużym udogodnieniem dla osób preferujących osobisty kontakt i wsparcie.
• W banku (Kredyt Czyste Powietrze): Jeśli planujesz sfinansować inwestycję kredytem, możesz złożyć wniosek o dofinansowanie bezpośrednio w banku, który uczestniczy w programie „Kredyt Czyste Powietrze”. Pracownik banku pomoże Ci w przygotowaniu wszystkich niezbędnych dokumentów, co jest wygodnym rozwiązaniem integrującym proces kredytowy z dotacyjnym.

Niezależnie od wybranej ścieżki, kluczowe jest przygotowanie wszystkich wymaganych dokumentów. Jak już wspomniałem, do wniosku obowiązkowo dołącza się audyt energetyczny. Poza tym, należy zgromadzić m.in. dokumenty potwierdzające własność nieruchomości, zaświadczenia o dochodach (jeśli ubiegasz się o podwyższony lub najwyższy poziom dofinansowania) oraz wszelkie inne dokumenty wskazane w regulaminie. Dokładne przygotowanie dokumentacji to podstawa, aby uniknąć błędów formalnych i przyspieszyć rozpatrzenie wniosku.

Warto również wspomnieć o mechanizmie prefinansowania, czyli zaliczki na start inwestycji. Jest to bardzo pomocne rozwiązanie, zwłaszcza dla osób, które nie dysponują własnymi środkami na pokrycie początkowych kosztów. W przypadku ubiegania się o prefinansowanie, udział operatora (z ramienia gminy) jest obowiązkowy. Operator pomaga w organizacji i nadzorze nad realizacją inwestycji, co dodatkowo zwiększa bezpieczeństwo i prawidłowość przebiegu projektu.

Realizacja i rozliczenie inwestycji: jak prawidłowo zakończyć projekt

Po pomyślnym złożeniu wniosku i podpisaniu umowy o dofinansowanie, rozpoczyna się etap realizacji inwestycji. To moment, w którym Twoje plany zaczynają nabierać realnych kształtów. Pamiętaj, aby pilnować terminów realizacji projektu, które są określone w umowie. Zazwyczaj jest to 30 miesięcy od daty złożenia wniosku dla poziomu podstawowego i podwyższonego, oraz 36 miesięcy dla poziomu najwyższego. W tym czasie należy zrealizować wszystkie zaplanowane prace i złożyć wnioski o płatność.

Proces składania wniosku o płatność jest kluczowy dla otrzymania dotacji. Należy go złożyć po zakończeniu poszczególnych etapów prac lub po zrealizowaniu całej inwestycji. Bardzo ważne jest prawidłowe dokumentowanie poniesionych kosztów. Oznacza to gromadzenie wszystkich faktur, paragonów, protokołów odbioru prac oraz innych dokumentów potwierdzających wydatki. Faktury muszą być wystawione na beneficjenta i zawierać szczegółowy opis zakupionych materiałów lub wykonanych usług, zgodny z zakresem dofinansowania.

Na sam koniec, po zakończeniu całej inwestycji, program wymaga przedstawienia świadectwa charakterystyki energetycznej budynku. To dokument, który potwierdza, że Twój dom osiągnął zakładane wskaźniki energetyczne, czyli stał się bardziej efektywny. Jest to dowód na to, że inwestycja przyniosła oczekiwane rezultaty i spełniła cele programu „Czyste Powietrze”. Bez tego świadectwa rozliczenie dotacji może być niemożliwe.

Najczęstsze pułapki i błędy: jak ich unikać, by nie stracić dotacji

W mojej praktyce widziałem wiele przypadków, gdzie drobne błędy mogły kosztować beneficjentów utratę dofinansowania. Dlatego tak ważne jest, aby być świadomym potencjalnych pułapek. Najczęstsze z nich to błędy formalne we wniosku brak wymaganych dokumentów, nieprawidłowe dane, czy niezgodność z regulaminem. Tego typu niedociągnięcia mogą prowadzić do odrzucenia wniosku lub znacznego opóźnienia w jego rozpatrzeniu. Zawsze radzę dokładnie sprawdzić każdy punkt przed wysłaniem dokumentów.

Kolejną pułapką jest wybór nierzetelnego wykonawcy. Niestety, na fali popularności programu pojawiają się firmy, które oferują usługi niskiej jakości lub nieuczciwe praktyki. Moja rada to: zawsze dokładnie weryfikuj wykonawców. Sprawdź ich referencje, doświadczenie, a także upewnij się, że oferowane przez nich urządzenia znajdują się na Liście ZUM. Program „Czyste Powietrze” kładzie nacisk na jakość, a w przyszłości mogą pojawić się listy rekomendowanych wykonawców, co z pewnością ułatwi wybór.

Absolutnie krytycznym błędem, który może skutkować utratą prawa do dotacji, jest rozpoczęcie prac przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Program jasno określa, że koszty kwalifikowane to te poniesione po dacie złożenia wniosku, ale co ważniejsze, przed datą podpisania umowy nie mogą być rozpoczęte żadne prace. Pamiętaj, aby zawsze czekać na formalne zatwierdzenie i podpisanie umowy, zanim przystąpisz do jakichkolwiek działań remontowych.