OZE 2026: Rewolucja dla prosumentów i inwestorów co musisz wiedzieć?

Nadchodząca nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach energii (OZE), znana jako projekt UC118, ma szansę zrewolucjonizować polski sektor energetyczny. Jej wejście w życie, planowane na 2026 rok, wprowadzi szereg kluczowych zmian, które będą miały bezpośredni wpływ na prosumentów, inwestorów w farmy fotowoltaiczne, a także na przemysł i ciepłownictwo. W tym artykule szczegółowo omówię te zmiany, aby pomóc Państwu zrozumieć ich praktyczne konsekwencje i przygotować się na nowe realia rynku OZE.

Konieczność zmian: jak dyrektywa RED III wymusza rewolucję w polskim prawie

Nowelizacja ustawy o OZE, nad którą pracuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska pod kierownictwem ministry Pauliny Hennig-Kloski, jest bezpośrednią konsekwencją konieczności implementacji unijnej dyrektywy RED III (2023/2413). To właśnie ta dyrektywa wyznacza ramy dla przyspieszenia rozwoju odnawialnych źródeł energii w całej Unii Europejskiej, a Polska, jako członek Wspólnoty, musi dostosować swoje prawo krajowe do tych wymogów.

Projekt UC118 na ostatniej prostej: co wiemy o harmonogramie prac rządowych?

Zgodnie z moimi informacjami i obserwacjami, projekt UC118 jest już na ostatniej prostej. Przewidywany termin przyjęcia ustawy przez Radę Ministrów to pierwszy kwartał 2026 roku. To oznacza, że branża ma jeszcze trochę czasu na przygotowanie się do nadchodzących zmian, ale nie należy zwlekać z analizą ich potencjalnego wpływu.

Dwie ustawy, jeden cel? Czym różni się nowelizacja ustawy o OZE od kontrowersyjnej reformy przyłączeń

Warto zwrócić uwagę, że równolegle procedowana jest inna ważna zmiana legislacyjna, a mianowicie nowelizacja Prawa Energetycznego, potocznie nazywana "reformą przyłączeń". Te dwie ustawy, choć dotyczą tego samego sektora, mają nieco odmienne cele i wywołują różne reakcje. O ile projekt UC118 skupia się na uproszczeniu i przyspieszeniu rozwoju OZE, o tyle reforma przyłączeń budzi spore kontrowersje. Zakłada ona m.in. skrócenie ważności warunków przyłączenia z 2 lat do 1 roku, wprowadzenie bezzwrotnej opłaty za rozpatrzenie wniosku oraz podwojenie zaliczki na poczet opłaty przyłączeniowej. Te propozycje spotkały się z protestami branży i doprowadziły do wstrzymania prac sejmowych w styczniu 2026 r., co pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie tych dwóch inicjatyw.

Kluczowe zmiany w ustawie o OZE: co musisz wiedzieć, by nie zostać w tyle?

Koniec z wieloletnim oczekiwaniem? Jak ustawa przyspieszy inwestycje w fotowoltaikę

Jedną z najbardziej oczekiwanych zmian jest wprowadzenie uproszczonych i skróconych procedur administracyjnych dla instalacji OZE. To dla mnie kluczowy krok w stronę odblokowania potencjału inwestycyjnego. Ustawa zakłada, że czas trwania procedury dla nowych instalacji OZE nie powinien przekroczyć 2 lat, a dla modernizacji (do 15% wzrostu mocy) ma wynieść zaledwie 3 miesiące. To znacząca różnica w porównaniu do obecnych realiów. Dodatkowo przewidziano specjalne uproszczenia:

• Dla hybrydowych instalacji fotowoltaicznych połączonych z magazynami energii.
• Dla instalacji solarnych zintegrowanych z budynkami (do 100 kW), dla których procedura ma trwać nie dłużej niż 3 miesiące.

Magazyny energii w centrum uwagi: jakie ułatwienia czekają na inwestorów w instalacje hybrydowe?

Magazyny energii stają się coraz ważniejszym elementem transformacji energetycznej, a nowelizacja ustawy o OZE to wyraźnie dostrzega. Ułatwienia dla hybrydowych instalacji fotowoltaicznych z magazynami energii to sygnał, że państwo chce wspierać stabilność sieci i efektywne wykorzystanie zielonej energii. Co więcej, planowany jest program "Dofinansowanie przydomowych magazynów energii", który ma realnie wesprzeć prosumentów:

• Budżet programu wyniesie 1 mld zł i będzie realizowany w latach 2026-2030.
• Program obejmie zarówno prosumentów rozliczających się w systemie net-billing, jak i net-metering.
• Przewidziane jest wyższe wsparcie dla prosumentów w net-billingu (do 16 tys. zł) w porównaniu do net-meteringu (do 8 tys. zł).
• Dofinansowanie będzie można uzyskać na inwestycje zrealizowane po 1 listopada 2025 r.

Specjalne strefy dla OZE: czym są obszary przyspieszonego rozwoju i kto na nich skorzysta?

Koncepcja "obszarów przyspieszonego rozwoju OZE" to moim zdaniem bardzo innowacyjne podejście, które ma szansę znacząco przyspieszyć realizację dużych projektów. Są to strefy dedykowane projektom sieciowym i magazynowania energii, gdzie ocena oddziaływania na środowisko (OOŚ) będzie przeprowadzana na poziomie planu, a nie dla każdego projektu indywidualnie. To usprawnienie ma na celu wyeliminowanie długotrwałych i często powtarzalnych procedur, co w efekcie przyczyni się do szybszej realizacji inwestycji w kluczową infrastrukturę.

Większa transparentność sieci: dlaczego dostęp do danych w czasie rzeczywistym zmieni rynek?

Nowy obowiązek operatorów sieci dystrybucyjnych (OSD) i przesyłowej (OSP) dotyczący udostępniania danych o produkcji zielonej energii i dostępnych mocach przyłączeniowych w czasie rzeczywistym to krok w stronę większej transparentności i efektywności rynku. Dla inwestorów oznacza to lepsze możliwości planowania, a dla całego systemu optymalizację wykorzystania dostępnych zasobów. Wierzę, że ta zmiana przyczyni się do bardziej świadomego podejmowania decyzji inwestycyjnych i lepszego zarządzania siecią.

Nowe obowiązki dla biznesu: jak nowelizacja wpłynie na przemysł i ciepłownictwo?

Przemysł pod presją zielonej transformacji: ile OZE trzeba będzie włączyć do miksu energetycznego?

Przemysł również nie pozostanie obojętny na nadchodzące zmiany. Nowelizacja ustawy o OZE nakłada na niego konkretne obowiązki w zakresie zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii. Przedsiębiorstwa przemysłowe będą musiały zwiększyć udział OZE o co najmniej 1,6 punktu procentowego jako średnia roczna dla lat 2021-2025, z kontynuacją tego trendu w latach 2026-2030. To jasny sygnał, że zielona transformacja dotyczy wszystkich sektorów gospodarki i wymaga konkretnych działań.

Rewolucja w ciepłownictwie: obowiązkowy zakup zielonego ciepła i chłodu

Sektor ciepłownictwa czeka prawdziwa rewolucja. Ustawa przewiduje wzrost udziału OZE o 1,1 punktu procentowego (średniorocznie) w latach 2026-2030. Co więcej, wprowadzony zostanie obowiązek zakupu ciepła i chłodu z OZE przez przedsiębiorstwa ciepłownicze. To zmiana, która ma na celu nie tylko dekarbonizację tego sektora, ale także promowanie lokalnych źródeł energii i zwiększanie bezpieczeństwa energetycznego.

Co nowelizacja oznacza w praktyce dla różnych graczy na rynku OZE?

Jestem prosumentem: czy nowe przepisy wpłyną na moje rozliczenia i opłacalność instalacji?

Dla prosumentów, choć część kluczowych zmian weszła w życie już pod koniec 2024 roku, warto przypomnieć o ich znaczeniu w kontekście nowelizacji. Te zmiany mają na celu zwiększenie opłacalności i atrakcyjności bycia prosumentem. Wśród najważniejszych punktów warto wymienić:

• Przywrócenie możliwości rozliczania się w oparciu o średnią miesięczną cenę energii (RCEm) dla osób, które weszły do systemu przed 1 lipca 2024 r., z opcją dobrowolnego przejścia na rozliczenie godzinowe (RCE).
• Zwiększenie wartości depozytu prosumenckiego o 23% i podniesienie progu zwrotu nadpłaty z 20% do 30%.

Dodatkowo, wspomniany program "Dofinansowanie przydomowych magazynów energii" to dla prosumentów ogromna szansa na zwiększenie autokonsumpcji i niezależności energetycznej.

Planuję farmę fotowoltaiczną: jak uproszczone procedury przełożą się na czas i koszty inwestycji?

Dla inwestorów planujących farmy fotowoltaiczne, uproszczone procedury administracyjne, skracające czas realizacji do 2 lat dla nowych instalacji, to prawdziwy przełom. Wprowadzenie "obszarów przyspieszonego rozwoju OZE", gdzie ocena oddziaływania na środowisko będzie przeprowadzana na poziomie planu, a nie dla każdego projektu indywidualnie, przyczyni się do znacznego skrócenia czasu i obniżenia kosztów realizacji inwestycji. To moim zdaniem otwiera nowe perspektywy dla dynamicznego rozwoju wielkoskalowych projektów OZE w Polsce.

Jestem instalatorem: jakie zmiany w certyfikacji i uprawnieniach mnie czekają?

Branża instalatorska również musi przygotować się na zmiany. Nowelizacja ustawy o OZE przewiduje rozszerzenie zakresu szkoleń i certyfikacji. Oznacza to, że aby sprostać nowym wymogom rynku, instalatorzy będą musieli poszerzyć swoje kompetencje o:

• Projektowanie systemów OZE.
• Systemy magazynowania energii.
• Punkty ładowania pojazdów elektrycznych.

To naturalna ewolucja rynku i szansa na rozwój dla tych, którzy będą gotowi inwestować w swoje kwalifikacje.

Jak przygotować się na nadchodzące zmiany i maksymalnie wykorzystać ich potencjał?

Audyt energetyczny i planowanie inwestycji w kontekście nowych przepisów

W obliczu nadchodzących zmian, przeprowadzenie dokładnego audytu energetycznego oraz strategiczne planowanie inwestycji w OZE staje się absolutnie kluczowe. Tylko w ten sposób można maksymalnie wykorzystać nowe regulacje, zwłaszcza w kontekście uproszczonych procedur i nowych obowiązków dla przemysłu. Warto już teraz analizować swoje potrzeby i możliwości, aby być gotowym na wejście w życie ustawy.

Magazyn energii jako klucz do sukcesu: dlaczego warto rozważyć go już teraz?

Z mojego punktu widzenia, magazyny energii stają się nie tyle opcją, co kluczowym elementem każdej nowoczesnej inwestycji w OZE. Ułatwienia dla instalacji hybrydowych oraz program "Dofinansowanie przydomowych magazynów energii" to wyraźne sygnały, że warto rozważyć ich wdrożenie już teraz. Magazyny zwiększają autokonsumpcję, niezależność energetyczną i stabilność systemu, co w dłuższej perspektywie przekłada się na realne korzyści finansowe.

Przeczytaj również: Co dalej z OZE w Polsce 2026? Prognozy dla inwestorów

Śledzenie ścieżki legislacyjnej: gdzie szukać wiarygodnych informacji o finalnym kształcie ustawy?

Aby być na bieżąco i odpowiednio przygotować się na wejście w życie ustawy, doradzam śledzenie oficjalnych źródeł informacji. Strony internetowe Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz portale rządowe poświęcone procesowi legislacyjnemu to miejsca, gdzie znajdą Państwo najbardziej wiarygodne i aktualne dane. Tylko w ten sposób można na bieżąco monitorować finalny kształt ustawy i w pełni przygotować się na jej implementację.