Certyfikat emisji spalin: Norma EURO, SCT, nalepka wszystko jasne!

W obliczu dynamicznie zmieniających się przepisów dotyczących emisji spalin, wielu kierowców w Polsce zastanawia się, czy potrzebuje specjalnego "certyfikatu emisji spalin" i jak go uzyskać. W tym artykule, jako Tomasz Przybylski, pomogę Ci zrozumieć, co tak naprawdę jest kluczowe w kontekście nowych regulacji, zwłaszcza Stref Czystego Transportu (SCT), i krok po kroku pokażę, jak sprawdzić normę EURO swojego pojazdu.

Certyfikat emisji spalin a norma EURO: poznaj kluczową różnicę

Zacznijmy od podstaw. Kiedy mówimy o "certyfikacie emisji spalin" w Polsce, dla większości kierowców samochodów osobowych i dostawczych nie chodzi o żaden fizyczny dokument, który trzeba by było specjalnie wyrabiać. W rzeczywistości, kluczową informacją jest norma emisji spalin EURO, którą spełnia Twój pojazd. Ta norma jest przypisana do samochodu i dostępna w oficjalnych bazach danych.

Fizyczny certyfikat jest potrzebny tylko w bardzo specyficznych, rzadkich przypadkach, takich jak międzynarodowy transport drogowy, o czym opowiem później. W kontekście Stref Czystego Transportu (SCT), o których zaraz usłyszysz, jedynym fizycznym "certyfikatem" może być specjalna nalepka, ale ta dotyczy wyłącznie pojazdów objętych wyjątkami, a nie wszystkich aut.

Dlaczego norma EURO stała się tak ważna dla każdego kierowcy w Polsce?

Norma EURO, określająca dopuszczalny poziom emisji szkodliwych substancji przez pojazdy, zyskała na znaczeniu w Polsce w ostatnich latach. Głównym powodem jest wprowadzanie Stref Czystego Transportu (SCT) w polskich miastach. To inicjatywa mająca na celu poprawę jakości powietrza poprzez ograniczenie wjazdu pojazdom, które nie spełniają określonych norm emisji. Jeśli planujesz wjechać do takiej strefy, znajomość normy EURO Twojego samochodu jest absolutnie niezbędna.

Strefy Czystego Transportu (SCT) w 2026 roku: co musisz wiedzieć

Strefy Czystego Transportu to obszary w miastach, do których wjazd jest ograniczony dla pojazdów o wysokiej emisji spalin. Ich celem jest redukcja zanieczyszczeń powietrza, co ma bezpośredni wpływ na zdrowie mieszkańców. W Polsce, od 2026 roku, SCT zaczną funkcjonować w największych miastach, takich jak Warszawa i Kraków. Weryfikacja prawa do wjazdu do tych stref będzie opierać się głównie na danych o roku produkcji i normie EURO pojazdu, dostępnych w Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEPiK). Warto więc już teraz sprawdzić, czy Twój samochód spełnia nadchodzące wymagania.

Krok 1: Sprawdź normę EURO swojego samochodu. To prostsze niż myślisz

Z mojego doświadczenia wynika, że wielu kierowców obawia się tego etapu, a tymczasem sprawdzenie normy EURO jest naprawdę proste. Nie musisz szukać skomplikowanych dokumentów ani odwiedzać urzędów. Większość informacji masz na wyciągnięcie ręki.

Gdzie znaleźć informację o normie emisji? Twoja ściągawka

Oto miejsca, w których możesz znaleźć informację o normie emisji spalin swojego pojazdu:

• Centralna Ewidencja Pojazdów (CEPiK): To główne źródło danych o pojazdach w Polsce. Możesz sprawdzić normę EURO online.
• Aplikacja mObywatel: Jeśli masz zainstalowaną aplikację, w sekcji "Pojazdy" znajdziesz wszystkie kluczowe dane o swoim aucie, w tym normę EURO.
• Dowód rejestracyjny: W nowszych dowodach rejestracyjnych, szczególnie tych wydanych po 2018 roku, informacja o normie EURO może być umieszczona w rubryce adnotacji urzędowych.
• Świadectwo zgodności (CoC - Certificate of Conformity): To dokument wydawany przez producenta, potwierdzający zgodność pojazdu z normami europejskimi. Zawsze zawiera informację o normie EURO.
• Karta pojazdu: Podobnie jak w dowodzie rejestracyjnym, w karcie pojazdu również można znaleźć tę informację, choć nie zawsze jest ona wyraźnie wyróżniona.

Dowód rejestracyjny: w której rubryce szukać wpisu?

Jeśli posiadasz nowszy dowód rejestracyjny, wydany po 2018 roku, jest duża szansa, że informacja o normie EURO Twojego pojazdu znajduje się w rubryce adnotacji urzędowych. To pole przeznaczone na dodatkowe wpisy, takie jak informacje o instalacji LPG czy właśnie normie emisji. Warto tam zajrzeć w pierwszej kolejności.

Aplikacja mObywatel i CEPiK: cyfrowy wgląd w dane Twojego pojazdu

Dla mnie osobiście, najszybszym i najwygodniejszym sposobem na sprawdzenie normy EURO jest skorzystanie z aplikacji mObywatel lub strony internetowej CEPiK. W aplikacji mObywatel wystarczy wejść w sekcję "Pojazdy", wybrać swój samochód, a wszystkie kluczowe dane, w tym norma EURO, wyświetlą się od razu. Na stronie CEPiK możesz to zrobić, podając numer rejestracyjny, numer VIN i datę pierwszej rejestracji pojazdu. To właśnie te cyfrowe źródła będą głównym punktem weryfikacji dla służb kontrolujących wjazd do SCT.

Karta pojazdu i świadectwo zgodności (CoC): kiedy będą potrzebne?

Karta pojazdu i świadectwo zgodności (CoC) to dokumenty, które mogą okazać się niezwykle przydatne, zwłaszcza jeśli brakuje informacji o normie EURO w dowodzie rejestracyjnym lub w bazach CEPiK. Świadectwo zgodności (CoC) jest szczególnie cenne, ponieważ to oficjalny dokument producenta, który szczegółowo opisuje specyfikację pojazdu, w tym jego normę emisji. Jeśli kupiłeś samochód z zagranicy lub jest to starszy model, te dokumenty mogą być Twoim najlepszym źródłem informacji.

Co zrobić, gdy w dokumentach brakuje informacji o normie EURO?

Zdarza się, że w dokumentach pojazdu, a nawet w bazach danych, brakuje wyraźnej informacji o normie EURO. W takiej sytuacji nie panikuj. Możesz złożyć wniosek w wydziale komunikacji o uzupełnienie tych danych. Będziesz potrzebować do tego świadectwa zgodności (CoC) lub innych dokumentów pojazdu, które potwierdzają normę emisji. Na podstawie dostarczonych dokumentów, wydział komunikacji powinien dokonać odpowiedniego wpisu.

Strefy Czystego Transportu (SCT): Kto wjedzie, a kto potrzebuje specjalnej nalepki?

Skoro już wiesz, jak sprawdzić normę EURO, przejdźmy do tego, co to oznacza w praktyce w kontekście Stref Czystego Transportu. To kluczowa wiedza dla każdego kierowcy.

Warszawa i Kraków w 2026 r.: jakie normy obowiązują?

Pamiętaj, że wymagania w SCT mogą się różnić w zależności od miasta. Poniżej przedstawiam, jakie normy będą obowiązywać w Warszawie i Krakowie od 1 stycznia 2026 roku:

Miasto	Wymagania dla aut benzynowych (i LPG)	Wymagania dla aut z silnikiem Diesla
Warszawa (od 1 stycznia 2026)	Min. Euro 3 (produkcja od 2000 r.)	Min. Euro 5 (produkcja od 2009 r.)
Kraków (od 1 stycznia 2026)	Min. Euro 4 (produkcja od 2005 r.)	Min. Euro 6 (produkcja od 2014 r.)

Jak widzisz, wymagania są dość konkretne. Warto sprawdzić rok produkcji swojego pojazdu i porównać go z tymi normami.

Nie spełniam normy, ale mam wyjątek: jak wyrobić nalepkę SCT?

Wprowadzenie SCT wiąże się z pewnymi wyjątkami. Jeśli Twój pojazd nie spełnia ogólnych norm wjazdowych do strefy, ale kwalifikuje się do jednego z wyjątków, będziesz potrzebować specjalnej nalepki. Ta nalepka jest fizycznym dowodem Twojego uprawnienia do wjazdu.

Do grup uprawnionych do wyjątków zaliczają się na przykład:

• Seniorzy (np. w Warszawie, osoby, które ukończyły 70 lat do końca 2023 r. i były właścicielami pojazdu).
• Osoby z niepełnosprawnością.
• Mieszkańcy strefy (często mają okres przejściowy lub stałe zwolnienie).
• Pojazdy specjalne (np. służb miejskich, zabytkowe).

Koszt takiej nalepki w Warszawie to symboliczne 5 zł.

Procedura krok po kroku: gdzie złożyć wniosek i ile to kosztuje?

Wyrobienie nalepki dla pojazdów objętych wyjątkami jest proste. Oto jak to zrobić:

1. Sprawdź, czy kwalifikujesz się do wyjątku: Zapoznaj się z lokalnymi przepisami danej SCT (np. uchwałą rady miasta Warszawy czy Krakowa), aby upewnić się, że Twój pojazd spełnia kryteria wyjątku.
2. Przygotuj dokumenty: Będziesz potrzebować dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz dokumentów potwierdzających Twoje uprawnienia do wyjątku (np. orzeczenie o niepełnosprawności, dokument potwierdzający wiek i własność pojazdu).
3. Złóż wniosek: Wniosek o wydanie nalepki należy złożyć w odpowiednim urzędzie miasta (np. w Warszawie w Biurze Administracji i Spraw Obywatelskich).
4. Opłać nalepkę: W Warszawie koszt nalepki to 5 zł. Opłatę uiszcza się zazwyczaj w kasie urzędu lub przelewem.
5. Odbierz nalepkę: Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, nalepka zostanie wydana i należy ją umieścić w widocznym miejscu na przedniej szybie pojazdu.

Jaka kara grozi za wjazd do SCT bez uprawnień lub nalepki?

Wjazd do Strefy Czystego Transportu bez spełnienia wymaganych norm lub bez posiadania odpowiedniej nalepki (jeśli jest wymagana dla wyjątku) wiąże się z konsekwencjami. Grozi za to mandat karny w wysokości do 500 zł. Kontrole będą prowadzone przez patrole policji i straży miejskiej, a także za pomocą systemów monitoringu.

Specjalistyczny certyfikat emisji spalin: kiedy jest naprawdę potrzebny?

Teraz przejdźmy do tego, co w branży transportowej faktycznie nazywamy "certyfikatem emisji spalin" w formie fizycznego dokumentu. To zupełnie inna bajka niż norma EURO dla aut osobowych.

Certyfikat EKMT/CEMT: Kogo dotyczy i do czego służy?

Certyfikat EKMT/CEMT (Europejska Konferencja Ministrów Transportu / Conférence Européenne des Ministres des Transports) to fizyczny, specjalistyczny dokument, który jest niezbędny dla przedsiębiorców wykonujących międzynarodowy transport drogowy towarów. Dotyczy on przewozów między krajami członkowskimi EKMT, które nie są członkami Unii Europejskiej, lub przewozów tranzytowych przez te kraje. Potwierdza on, że pojazd spełnia określone, bardzo rygorystyczne normy emisji spalin i hałasu, co jest warunkiem uzyskania zezwolenia EKMT na wykonywanie takich przewozów.

Jak i gdzie złożyć wniosek do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (GITD)?

Wniosek o wydanie certyfikatu EKMT/CEMT składa się w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego (GITD), a konkretnie w Biurze ds. Transportu Międzynarodowego. To jedyna instytucja w Polsce uprawniona do wydawania tego typu dokumentów. Musisz pamiętać, że jest to procedura przeznaczona dla firm transportowych, a nie dla indywidualnych właścicieli samochodów osobowych.

Lista wymaganych dokumentów: przygotuj się bezbłędnie

Aby złożyć wniosek o certyfikat EKMT/CEMT, musisz przygotować następujące dokumenty:

• Wniosek (formularz CP1): Dostępny na stronie GITD, należy go wypełnić zgodnie z instrukcją.
• Kopię dowodu rejestracyjnego: Musi zawierać ważne badanie techniczne pojazdu.
• Kopię certyfikatu EKMT od producenta pojazdu: To kluczowy dokument, który potwierdza, że pojazd został wyprodukowany zgodnie z normami EKMT.

Upewnij się, że wszystkie kopie są czytelne i zgodne z oryginałem.

Opłaty i terminy: ile kosztuje i jak długo trzeba czekać?

Uzyskanie certyfikatu EKMT/CEMT wiąże się z konkretnymi opłatami:

• 250 zł za certyfikat dla pojazdu silnikowego.
• 100 zł za certyfikat dla przyczepy/naczepy.

Certyfikat jest ważny przez 12 miesięcy od daty wydania, co oznacza, że trzeba go odnawiać co roku. Czas oczekiwania na wydanie certyfikatu może się różnić, ale zazwyczaj wynosi kilka tygodni, dlatego warto złożyć wniosek z odpowiednim wyprzedzeniem.

Podsumowanie: Twoja checklista w pigułce

Mam nadzieję, że ten artykuł rozwiał Twoje wątpliwości dotyczące "certyfikatu emisji spalin". Aby ułatwić Ci zapamiętanie najważniejszych informacji, przygotowałem krótkie checklisty.

Mam auto osobowe do jazdy po Polsce: co muszę zrobić?

1. Sprawdź normę EURO swojego pojazdu: Skorzystaj z aplikacji mObywatel lub strony CEPiK. To najszybsze i najbardziej wiarygodne źródła.
2. Zapoznaj się z wymogami SCT: Jeśli planujesz wjechać do miast takich jak Warszawa czy Kraków po 1 stycznia 2026 roku, sprawdź, jakie normy emisji obowiązują w tych strefach.
3. Wyrobienie nalepki (jeśli dotyczy): Jeżeli Twój pojazd nie spełnia ogólnych norm, ale kwalifikuje się do jednego z wyjątków w SCT (np. jesteś seniorem, osobą z niepełnosprawnością), złóż wniosek o specjalną nalepkę w odpowiednim urzędzie miasta.
4. Bądź świadomy konsekwencji: Pamiętaj, że wjazd do SCT bez uprawnień lub wymaganej nalepki grozi mandatem do 500 zł.

Przeczytaj również: Norma emisji spalin w dowodzie: Klucz do SCT. Jak ją uzupełnić?

Prowadzę firmę transportową: o czym muszę pamiętać?

1. Certyfikat EKMT/CEMT jest niezbędny: Jeśli wykonujesz międzynarodowy transport drogowy towarów, musisz posiadać ważny certyfikat EKMT/CEMT dla każdego pojazdu.
2. Wniosek w GITD: Pamiętaj, że wniosek o ten certyfikat składasz w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego (GITD), w Biurze ds. Transportu Międzynarodowego.
3. Komplet dokumentów: Przygotuj formularz CP1, kopię dowodu rejestracyjnego z ważnym badaniem technicznym oraz kopię certyfikatu EKMT od producenta pojazdu.
4. Opłaty i terminy: Bądź świadomy kosztów (250 zł za pojazd silnikowy, 100 zł za przyczepę/naczepę) i pamiętaj, że certyfikat jest ważny przez 12 miesięcy i wymaga regularnego odnawiania.