OZE 2025-2026: Co zmienia się dla prosumentów i inwestorów?

Lata 2025-2026 zapowiadają się jako okres intensywnych zmian w polskim sektorze odnawialnych źródeł energii. Przed nami szereg nowelizacji ustawy o OZE oraz powiązanych przepisów, które mają na celu przyspieszenie zielonej transformacji i uporządkowanie rynku. Te nadchodzące regulacje będą miały znaczący wpływ na prosumentów, inwestorów, firmy oraz rolników, wprowadzając nowe możliwości, ale także nowe obowiązki i wyzwania.

Kluczowe cele nadchodzących zmian w ustawie o OZE

Z mojej perspektywy, lata 2025-2026 są absolutnie kluczowe dla przyszłości polskiego sektora OZE. To właśnie wtedy nastąpi kumulacja wejść w życie przepisów wynikających z konieczności wdrożenia unijnej dyrektywy RED III oraz krajowych inicjatyw mających na celu usprawnienie rynku. Ogólnym celem tych zmian jest znaczące przyspieszenie zielonej transformacji energetycznej Polski, a także uporządkowanie i urealnienie rynku inwestycji w odnawialne źródła energii, co ma przełożyć się na większą efektywność i bezpieczeństwo energetyczne.

Odpowiedź na dyrektywę RED III jak Polska przyspiesza zieloną transformację?

Dyrektywa RED III (Renewable Energy Directive III) to unijny akt prawny, który stawia przed państwami członkowskimi ambitne cele w zakresie zwiększenia udziału energii odnawialnej w całkowitym zużyciu energii. Jej główne założenia koncentrują się na znaczącym przyspieszeniu tempa rozwoju OZE, redukcji biurokracji i stworzeniu bardziej sprzyjającego środowiska dla inwestycji. Polska, poprzez projekt UC118, aktywnie pracuje nad implementacją tych wytycznych, dążąc do radykalnego skrócenia i uproszczenia procedur administracyjnych. To ogromna zmiana, która ma szansę odblokować wiele projektów.

• Do 2 lat dla nowych instalacji OZE.
• Do 3 miesięcy dla modernizacji zwiększających moc do 15%.

Koniec z "papierowymi projektami" główny cel porządkowania rynku przyłączeń

Jednym z największych problemów, z którymi boryka się polski system energetyczny, są tzw. "projekty zombie" inwestycje, które uzyskały warunki przyłączenia do sieci, ale nigdy nie zostały zrealizowane, blokując tym samym cenne moce dla realnych przedsięwzięć. Projekt UC84, choć obecnie wstrzymany do dalszych konsultacji, miał na celu rozwiązanie tego problemu. Proponowane zmiany, takie jak skrócenie ważności warunków przyłączenia z 24 do zaledwie 12 miesięcy oraz podniesienie zaliczek za moc przyłączeniową (np. z 30 zł/kW do 60 zł/kW), miały służyć jako mechanizm weryfikacji realności inwestycji. To krok w dobrą stronę, aby uwolnić zablokowane moce i umożliwić rozwój faktycznie realizowanych projektów.

Uproszczenia dla inwestorów jak nowe przepisy przyspieszą Twoje projekty?

Koniec z wieloletnim oczekiwaniem? Nowe, maksymalne terminy dla pozwoleń

Z mojego doświadczenia wiem, że długotrwałe procedury administracyjne to jedna z największych barier dla rozwoju OZE. Dlatego z dużym optymizmem patrzę na wprowadzenie maksymalnych terminów na wydanie pozwoleń dla inwestycji OZE. To prawdziwa rewolucja, która ma szansę znacząco przyspieszyć realizację projektów. Konkretnie mówimy o:

• Maksymalnie 2 latach dla nowych instalacji odnawialnych źródeł energii.
• Zaledwie 3 miesiącach dla modernizacji istniejących instalacji, które zwiększają moc do 15%.

Co więcej, te uproszczone procedury mają dotyczyć również instalacji fotowoltaicznych na budynkach, pomp ciepła oraz magazynów energii, co jest kluczowe dla rozwoju rozproszonej energetyki.

Czym są "obszary przyspieszonego rozwoju OZE" i jakie korzyści oferują?

Koncepcja "obszarów przyspieszonego rozwoju OZE" (OPRO) to kolejne narzędzie, które ma za zadanie zdjąć biurokratyczne kajdany z inwestorów. Na tych specjalnie wyznaczonych obszarach, procedury będą znacznie uproszczone, w tym te dotyczące ocen oddziaływania na środowisko. To oznacza, że projekty zlokalizowane w OPRO będą mogły być realizowane szybciej i z mniejszymi formalnościami, co z pewnością przyciągnie inwestorów szukających efektywności i szybkości.

Szybka ścieżka dla modernizacji instalacji co musisz wiedzieć, by z niej skorzystać?

Dla istniejących inwestorów, którzy chcą zwiększyć efektywność swoich systemów, uproszczone procedury dla modernizacji instalacji OZE są znakomitą wiadomością. Szczególnie korzystne są te dotyczące modernizacji zwiększających moc do 15%. Skrócenie czasu oczekiwania na pozwolenia do 3 miesięcy to ogromna zachęta do inwestowania w ulepszanie istniejącej infrastruktury, co przyczyni się do lepszego wykorzystania potencjału OZE i stabilności sieci.

Fotowoltaika do 150 kW bez pozwolenia na budowę czy to wciąż aktualne?

Tak, z całą pewnością mogę potwierdzić, że próg mocy instalacji fotowoltaicznych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, został podniesiony z 50 kW do 150 kW i jest to aktualne. Ta zmiana, wprowadzona już wcześniej, znacząco upraszcza proces realizacji mniejszych i średnich projektów PV, eliminując jedną z najbardziej czasochłonnych barier administracyjnych. To ogromna ulga dla wielu inwestorów, w tym rolników i mniejszych przedsiębiorstw.

Dostęp do sieci co zmienia projekt UC84 w kwestii przyłączeń?

Skrócenie ważności warunków przyłączenia co to oznacza w praktyce?

Planowane skrócenie ważności warunków przyłączenia z 24 do 12 miesięcy, choć budzi pewne kontrowersje w branży, ma bardzo konkretne uzasadnienie. Z mojego punktu widzenia, ma to na celu zdyscyplinowanie inwestorów i zmuszenie ich do szybszej realizacji projektów. W praktyce oznacza to, że inwestorzy będą musieli sprawniej i szybciej podejmować decyzje inwestycyjne oraz przechodzić przez kolejne etapy przygotowania projektu, aby nie stracić uzyskanych warunków. Celem jest efektywne wykorzystanie dostępnych mocy przyłączeniowych i eliminacja "widmowych" projektów.

Wyższe opłaty i zaliczki jak nowe prawo weryfikuje realność inwestycji?

Podniesienie zaliczki za moc przyłączeniową, na przykład z 30 zł/kW do 60 zł/kW, to kolejny element projektu UC84, mający na celu weryfikację realności inwestycji. Wyższa zaliczka stanowi większe zobowiązanie finansowe dla inwestora, co ma zniechęcić do składania wniosków o warunki przyłączenia bez realnych planów realizacji projektu. To mechanizm, który ma uwolnić moce przyłączeniowe dla poważnych inwestorów, którzy są gotowi ponieść wyższe koszty początkowe. Warto jednak pamiętać, że prace nad projektem UC84 są wstrzymane i trwają dalsze konsultacje z branżą, aby znaleźć optymalne rozwiązania.

Cable pooling w praktyce: jak współdzielenie infrastruktury obniży koszty i zwiększy efektywność?

Cable pooling to innowacyjne rozwiązanie, które osobiście uważam za jeden z najbardziej obiecujących kierunków w optymalizacji kosztów i efektywności inwestycji OZE. Polega ono na współdzieleniu jednego przyłącza do sieci przez kilka instalacji OZE, na przykład farmę wiatrową i fotowoltaiczną. Dzięki temu można znacznie zredukować koszty budowy infrastruktury przyłączeniowej, a także efektywniej wykorzystać dostępną moc przyłączeniową. Przykładowo, gdy wiatr nie wieje, energia może pochodzić ze słońca, a gdy słońca brakuje, z wiatru, co minimalizuje straty i zwiększa stabilność dostaw do sieci. To elastyczne podejście, które otwiera nowe możliwości dla hybrydowych projektów.

Prosument w 2026 roku nowe zasady rozliczeń i możliwości

Net-billing po zmianach jak będzie wyglądać rozliczanie energii z fotowoltaiki?

System rozliczeń net-billing pozostaje dominującym modelem dla prosumentów. Kluczową zmianą jest to, że od 1 lipca 2024 roku prosumenci są rozliczani na podstawie godzinowej ceny giełdowej energii elektrycznej, a wartość depozytu prosumenckiego jest ustalana miesięcznie. To oznacza, że opłacalność instalacji PV będzie w większym stopniu zależała od tego, kiedy energia jest produkowana i konsumowana. Prognozy cen energii na rynku bilansującym na 2026 rok, oscylujące wokół 295-330 zł/MWh, sugerują, że net-billing nadal będzie atrakcyjny, zwłaszcza w połączeniu z magazynowaniem energii.

Prosument lokatorski i wirtualny nowe możliwości dla mieszkańców miast i nie tylko

Wprowadzenie definicji prosumenta lokatorskiego to odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie na rozwiązania OZE w budownictwie wielorodzinnym. Ułatwia to rozliczanie energii produkowanej na dachu bloku czy kamienicy, pozwalając mieszkańcom korzystać z zielonej energii i obniżać rachunki, co jest ogromnym krokiem w kierunku dekarbonizacji miast.

Z kolei koncepcja prosumenta wirtualnego otwiera zupełnie nowe perspektywy dla osób, które nie mają możliwości zainstalowania paneli PV na własnym dachu. Mogą oni nabyć udziały w instalacji OZE zlokalizowanej w innej części kraju i rozliczać się z wyprodukowanej tam energii. To demokratyzacja dostępu do zielonej energii i szansa dla każdego, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Czy program "Mój Prąd" nadal będzie wspierał domowe instalacje?

Zdecydowanie tak. Program "Mój Prąd" będzie kontynuowany i, co ważne, będzie silnie promował zakup magazynów energii w połączeniu z fotowoltaiką. To kluczowy element wsparcia dla domowych instalacji OZE, który ma na celu zwiększenie autokonsumpcji i odciążenie sieci. Magazyny energii stają się nieodzownym elementem nowoczesnego prosumenckiego systemu, a "Mój Prąd" będzie wspierał ich rozwój.

Magazyny energii kluczowy element systemu OZE

Specjalne strefy inwestycyjne jakie przywileje czekają na inwestorów w magazyny energii?

Rozwój magazynów energii jest absolutnym priorytetem dla stabilności i efektywności systemu energetycznego, dlatego z zadowoleniem obserwuję plany wprowadzenia specjalnych stref dla inwestycji w magazyny energii. Inwestorzy w tych strefach będą mogli liczyć na uproszczone procedury administracyjne oraz pierwszeństwo w dostępie do mocy sieciowej. To potężna zachęta, która ma przyspieszyć budowę tak bardzo potrzebnej infrastruktury magazynowania, kluczowej dla integracji zmiennych źródeł OZE.

Uproszczone procedury dla hybryd jak łatwiej będzie dołączyć magazyn do istniejącej farmy PV?

Uproszczone procedury dotyczące dołączania magazynów energii do istniejących instalacji OZE, takich jak farmy fotowoltaiczne, to kolejny krok w dobrym kierunku. Tworzenie tzw. instalacji hybrydowych jest niezwykle korzystne, ponieważ pozwala na lepsze zarządzanie energią, zwiększenie stabilności sieci i efektywności energetycznej całego systemu. Zamiast budować od podstaw, inwestorzy będą mogli łatwiej modernizować swoje istniejące aktywa, maksymalizując ich potencjał.

Dofinansowanie do magazynów energii jakie wsparcie przewidują nowe programy?

Wsparcie finansowe dla inwestorów w magazyny energii jest kluczowe, a programy dotacyjne, takie jak nowa edycja "Mój Prąd", będą odgrywać tu centralną rolę. Przewiduje się, że dofinansowanie będzie znaczące, co ma zachęcić zarówno indywidualnych prosumentów, jak i większych inwestorów do włączania magazynów energii do swoich systemów. To inwestycja, która zwraca się nie tylko finansowo, ale także przyczynia się do zwiększenia niezależności energetycznej i stabilności dostaw.

Przeczytaj również: Fotowoltaika 2026: Jak wybrać, sfinansować i uniknąć błędów?

Nowe horyzonty dla OZE technologie i rozwiązania przyszłości

Biometan i biogaz rolniczy jak ustawa wspiera rozwój zielonych gazów?

Nowelizacja z 2023 roku wprowadziła bardzo potrzebne ramy prawne dla rynku biometanu, w tym rejestr wytwórców prowadzony przez Prezesa URE. To istotny krok w kierunku rozwoju zielonych gazów w Polsce, co ma ogromne znaczenie zarówno dla dekarbonizacji sektora energetycznego, jak i dla sektora rolniczego. Rolnicy zyskują nowe możliwości dywersyfikacji dochodów poprzez produkcję biogazu i biometanu, a kraj zyskuje nowe, stabilne źródło odnawialnej energii.

Klastry i spółdzielnie energetyczne na jakie ulgi i wsparcie mogą liczyć?

Klastry i spółdzielnie energetyczne to fundament decentralizacji energetyki i zwiększania lokalnego bezpieczeństwa energetycznego. Nowe przepisy przewidują dla nich ogólne wsparcie i ulgi, które mają zachęcać do tworzenia lokalnych systemów energetycznych opartych na OZE. To model, który pozwala społecznościom lokalnym na większą kontrolę nad własną energią, a także na czerpanie korzyści z jej produkcji i dystrybucji.

Linie bezpośrednie i umowy cPPA jak firmy mogą kupować zieloną energię z pominięciem sieci?

Dla przedsiębiorstw, które chcą aktywnie uczestniczyć w zielonej transformacji, linie bezpośrednie i umowy cPPA (Corporate Power Purchase Agreement) stanowią atrakcyjną alternatywę dla tradycyjnego zakupu energii. Linie bezpośrednie umożliwiają firmom bezpośrednie podłączenie do instalacji OZE, omijając sieć dystrybucyjną, co może przynieść znaczne oszczędności. Umowy cPPA z kolei pozwalają na długoterminowe zakupy zielonej energii bezpośrednio od producenta, zapewniając stabilność cen i wzmacniając wizerunek ekologiczny firmy. To elastyczne i innowacyjne rozwiązania, które zyskują na popularności.