Planowana nowelizacja przepisów o odnawialnych źródłach energii nie ma jeszcze jednej, pewnej daty wejścia w życie. Wyjaśniam, na jakim etapie są prace, jaki termin przewidziano w uchwalonym tekście oraz co nowe regulacje mogą zmienić dla prosumentów, inwestorów i rynku biometanu.
Najważniejsze daty i zasady dotyczące nowelizacji OZE
- Obowiązująca ustawa OZE działa od 4 maja 2015 r. i nie czeka na wejście w życie.
- Nowelizację przyjął Sejm 4 września 2026 r., ale 12 września nadal była rozpatrywana przez Senat.
- Główny termin przewidziano jako pierwszy dzień miesiąca następującego po miesiącu od ogłoszenia ustawy.
- Część przepisów ma wejść w życie następnego dnia, 19 października 2026 r. albo po 3, 4 i 12 miesiącach.
- Dokładną datę będzie można podać dopiero po podpisaniu i publikacji w Dzienniku Ustaw.
Kiedy wejdzie w życie ustawa o OZE i co już wiadomo?
Najkrótsza odpowiedź brzmi: nie ma jeszcze ostatecznej daty. Mowa o nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii, a nie o zupełnie nowym akcie prawnym. Obowiązująca ustawa z 20 lutego 2015 r. weszła w życie 4 maja 2015 r. i jest regularnie zmieniana.
W 2026 r. ogłoszono także tekst jednolity ustawy OZE. Nie oznacza to jednak uchwalenia nowej ustawy. Tekst jednolity porządkuje wcześniejsze zmiany w jednym dokumencie, dzięki czemu łatwiej sprawdzić aktualne brzmienie przepisów.
Najnowsza duża nowelizacja została przyjęta przez Sejm 4 września 2026 r., a 8 września przekazano ją do Senatu. Na dzień 12 września prace nie były zakończone, więc ustawa nie została jeszcze skierowana do podpisu Prezydenta ani opublikowana.
Dlaczego nie da się jeszcze wskazać jednej daty
Data uchwalenia przez Sejm nie jest datą wejścia przepisów w życie. Ustawa musi przejść przez Senat, a później zostać podpisana przez Prezydenta i ogłoszona. Dopiero publikacja w Dzienniku Ustaw uruchamia liczenie terminów zapisanych w przepisach końcowych.
W uchwalonym przez Sejm tekście zapisano zasadę, zgodnie z którą większość regulacji zacznie obowiązywać pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia. Przykładowo, gdyby publikacja nastąpiła we wrześniu 2026 r., podstawowy termin przypadłby na 1 listopada 2026 r. To przykład wynikający z przyjętej reguły, a nie oficjalnie potwierdzona data.
| Etap | Status na 12 września 2026 r. |
|---|---|
| Przyjęcie projektu przez rząd | Zakończone w lipcu 2026 r. |
| Uchwalenie przez Sejm | Zakończone 4 września 2026 r. |
| Rozpatrywanie przez Senat | W toku |
| Podpis Prezydenta i publikacja | Nie nastąpiły |
| Wejście w życie | Brak jednej potwierdzonej daty |
Moim zdaniem właśnie ten etap jest źródłem największego zamieszania. W nagłówkach często pojawia się informacja, że „ustawa już weszła”, choć faktycznie chodzi dopiero o przyjęcie projektu albo przekazanie go do Senatu.
Jakie terminy przewidziano dla poszczególnych przepisów
Nowelizacja nie ma działać w całości jednego dnia. Przepisy końcowe przewidują kilka różnych terminów, dlatego sama data publikacji nie wystarczy do oceny, od kiedy zacznie obowiązywać konkretne rozwiązanie.
- Następnego dnia po ogłoszeniu mają zacząć działać wybrane przepisy dotyczące m.in. regulacji prosumenckich i zmian w Prawie budowlanym.
- 19 października 2026 r. mają wejść w życie wskazane przepisy dotyczące wybranych zmian systemowych.
- Po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia zaczną obowiązywać niektóre regulacje związane z informacjami przekazywanymi prosumentom.
- Po upływie 4 miesięcy od ogłoszenia mają wejść w życie przepisy związane m.in. z aukcjami biometanu.
- Po 12 miesiącach od ogłoszenia zaczną działać wybrane rozwiązania dotyczące gazociągów bezpośrednich i przyłączeń gazowych.
To ważne dla firm, które planują inwestycję na podstawie konkretnego przepisu. Nie wystarczy sprawdzić, czy ustawa została już ogłoszona. Trzeba jeszcze odszukać przepis przejściowy i właściwy punkt artykułu końcowego, bo mogą one wskazywać inny termin niż zasada ogólna.
Co zmieni nowelizacja dla rynku OZE
Nowe wsparcie dla biometanu
Jedną z najważniejszych zmian ma być wprowadzenie aukcyjnego systemu wsparcia dla instalacji produkujących biometan o mocy powyżej 1 MW. Biometan to oczyszczony biogaz, który może być wykorzystywany podobnie jak gaz ziemny, między innymi w przemyśle, energetyce i transporcie.
Dla inwestorów oznacza to bardziej przewidywalne zasady planowania dużych instalacji. Nie rozwiązuje jednak wszystkich problemów. Nadal znaczenie będą miały koszty substratów, przyłączenie do sieci, wymagania jakościowe gazu oraz uzyskanie decyzji administracyjnych.
Gazociągi bezpośrednie
Nowe przepisy mają uporządkować zasady budowy i funkcjonowania gazociągów bezpośrednich. Chodzi o połączenia, które umożliwiają dostarczanie biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu bezpośrednio od producenta do odbiorcy, bez korzystania z całej sieci gazowej.
To rozwiązanie może być szczególnie istotne dla gospodarstw rolnych i zakładów przemysłowych położonych blisko siebie. W praktyce opłacalność takiego modelu będzie zależeć od odległości, zapotrzebowania odbiorcy i kosztów budowy infrastruktury.
Prosument i magazyn energii
Nowelizacja doprecyzowuje zasady korzystania z magazynów energii przez prosumentów. Magazyn może zwiększyć autokonsumpcję, czyli zużycie własnej energii na miejscu, ale nie sprawi automatycznie, że każda instalacja fotowoltaiczna stanie się opłacalna.
Przepisy mają także poprawić sposób prezentowania danych na fakturach oraz rozliczania niewykorzystanego depozytu prosumenckiego po zmianie sprzedawcy energii. Dla właściciela instalacji oznacza to przede wszystkim większą przejrzystość rozliczeń, choć szczegółowy efekt nadal będzie zależał od umowy ze sprzedawcą i profilu zużycia energii.
Przeczytaj również: Opłata zastępcza OZE: Czy to opłata na Twoim rachunku? Wyjaśniamy!
Spółdzielnie energetyczne i definicje
Projekt porządkuje także przepisy dotyczące spółdzielni energetycznych, instalacji OZE, magazynowania ciepła i chłodu oraz certyfikacji instalatorów. Nie wszystkie te zmiany będą stosowane natychmiast, ponieważ część z nich zależy od terminu wejścia w życie oraz od decyzji Komisji Europejskiej dotyczących pomocy publicznej.
Co zrobić przed wejściem nowych przepisów
Jeżeli planujesz fotowoltaikę, magazyn energii, biogazownię albo większą inwestycję OZE, nie warto wstrzymywać całego procesu wyłącznie z powodu zapowiadanej nowelizacji. Obecne przepisy nadal obowiązują, a samo oczekiwanie nie gwarantuje korzystniejszych warunków.
Przed podjęciem decyzji sprawdziłbym przede wszystkim:
- czy dana sprawa jest już objęta postępowaniem administracyjnym,
- czy przepisy przejściowe obejmują istniejące umowy i wnioski,
- czy inwestycja wymaga warunków przyłączenia lub koncesji,
- czy planowany magazyn energii zmieni sposób rozliczania instalacji,
- czy termin realizacji projektu przypada przed czy po wejściu konkretnych przepisów.
W przypadku przedsiębiorców szczególnie istotne są umowy przyłączeniowe i terminy inwestycyjne. Nowe regulacje mogą poprawić sytuację części projektów, ale mogą też wprowadzić dodatkowe obowiązki dokumentacyjne. Dlatego decyzję najlepiej oprzeć na finalnym tekście ustawy, a nie na wcześniejszym projekcie.
Praktyczna zasada jest prosta. Jeśli ustawa nie została jeszcze opublikowana, traktuj podawaną datę jako prognozę. Jeśli została opublikowana, sprawdź dokładny artykuł o wejściu w życie oraz przepisy przejściowe. Dopiero wtedy można bezpiecznie ustalić, które regulacje obowiązują w konkretnej sprawie.
Najważniejsza data pojawi się dopiero po publikacji
Na 12 września 2026 r. nowelizacja OZE była jeszcze w Senacie, więc nie weszła w życie i nie ma ostatecznej daty obowiązywania. Najbardziej prawdopodobny scenariusz wynika z przepisu ogólnego, ale Senat może wprowadzić poprawki, a ostateczny termin zależy od publikacji ustawy.
Dla prosumentów i inwestorów najrozsądniejsze jest śledzenie trzech informacji: zakończenia prac parlamentarnych, podpisu Prezydenta oraz pozycji ustawy w Dzienniku Ustaw. To właśnie ogłoszony tekst, a nie zapowiedź projektu, przesądzi o tym, kiedy konkretne zmiany zaczną realnie działać.
